เคยสงสัยไหมครับ ว่าเวลาเราลูบๆ เกาๆ บางจุดทำไมคุณหมาเราถึงตัวบิด ดิ้นไปมา ทำเสียงแปลกๆ ในลำคอ หรือบางทีก็ดูเหมือนสะดุ้งปนรำคาญ? คำถามที่หลายคนสงสัยก็คือ… สรุปแล้วหมาเขาจั๊กจี้เป็นเหมือนเราไหมนะ?
หมากับเจ้าของA collection of 61 posts
หัวใจของการเลี้ยงหมาคือความสัมพันธ์ระหว่างเรากับเขา ในหมวดหมู่นี้ เราจะเน้นเรื่องการสร้างความผูกพันผ่านกิจกรรมต่างๆ ตั้งแต่หลักการพื้นฐานของการฝึกหมาเชิงบวก การสื่อสารให้เขาเข้าใจ ไปจนถึงการเล่นที่ช่วยพัฒนาทักษะและกระชับความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เพราะการฝึกที่ดีที่สุดเริ่มต้นจากความเข้าใจซึ่งกันและกันครับ
โดยหลักการแล้วขนมหรือรางวัลใด ๆ ที่เราจะใช้ฝึกหมานั้นมีบทบาทอยู่ 3 อย่างด้วยกันคือ ตัวล่อ (Lure) รางวัล (Reward) และสินบน (Bribe)
แม้ทางวิทยาศาสตร์แนวคิดแบบ “จ่าฝูง” จะถูกหักล้างไปนานแล้ว แต่ในการฝึกหมาแนวคิดนี้ยังพบเห็นบ่อยอยู่เนี่องจากขาดการปรับหลักสูตรและอัพเดทความรู้ให้ทันสมัยขึ้น วันนี้เราจะมาเจาะลึกกันหน่อยครับว่า ความคิดเรื่องการฝึกแบบ”จ่าฝูง” มันมีที่มาที่ไปยังไง แล้วทำไมมันถึงล้าหลังไปแล้วครับ
นั่นหมายถึงว่าแม้จะสำคัญกับคน แต่หมาจะไม่เรียนรู้ชื่อตัวเอง หรือชื่อเจ้าของโดยธรรมชาติ แต่เรียนรู้ผ่านการฝึกเท่านั้น และถึงจะฝึกแล้วก็ตามสำหรับหมานั้นชื่อก็ไม่ได้มีความหมายเชิงตัวตนเหมือนกับคน แต่ชื่อคือสัญญาณหนึ่งจากเจ้าของ เช่นเดียวกับการบอกให้นั่ง หรือนอน สำหรับหมานั้นการเรียก “ชื่อ” คือการบอกให้มองมาที่เจ้าของหน่อย นั่นเอง
การการห้ามหมา หรือบอกให้หมาไม่ทำ เป็นวิธีหนึ่งในการจัดการกับพฤติกรรมหมา ถ้าฝึกอย่างถูกต้องใช้ได้ในหลายสถานการณ์ แต่การห้ามหมาบ่อย ๆ มีข้อเสียอยู่ ทางที่ดีคือการพยายามที่จะห้ามเท่าที่จำเป็น และทำความเข้าใจความต้องการของหมาเพื่อให้หมาได้ในสิ่งที่ต้องการด้วยพฤติกรรมที่เราโอเค
รางวัลไม่ได้แปลว่าขนมเสมอไป เพราะนอกจากขนมแล้วถ้าเราเลือกจะฝึกหมาด้วยการใช้รางวัล มีอีกหลายอย่างที่ใช้แทนขนมได้ และหลายอย่างหมาชอบกว่าขนมด้วยซ้ำ ถ้าเราเริ่มใช้สิ่งอื่น ๆ มาเป็นรางวัลเป็นการฝึกได้ จะช่วยให้หมาไม่ติดขนมด้วย ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างว่านอกจากขนมแล้วมีอะไรบ้างที่เป็นรางวัลได้
ของเล่นหมามีข้อดีข้อเสีย และการใช้งานที่แตกต่างกัน เพื่อให้ง่ายขึ้นกับเจ้าของ วันนี้เราสรุปคุณสมบัติหลัก ๆ ของแต่ละประเภท หลักการเลือกซื้อ และคำแนะนำในการใช้งานมาไว้ในที่เดียว โดยมีทั้งหมด 5 กลุ่มเรียงลำดับตามความแนะนำ
หมา 6 เดือนเป็นจุดเปลี่ยนผันอีกจุดหนึ่งของชีวิตคนมีหมาคือการเข้าสู่วัยรุ่น ซึ่งเขาจะอยู่ในวัยรุ่นจนไปถึง 2 ขวบ ซึ่งคล้ายกับวัยรุ่นมนุษย์ วัยรุ่นของหมาก็เป็นวัยที่น่าปวดหัวกับเจ้าของสุด ๆ ไปเลย
การเดินกับหมาเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่พ่อแม่หลายคนกำลังเป็นผู้ประสบภัย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายเพราะถ้าหมาเราเดินอย่างเรียบร้อยโดยไม่กระชากสายจูง การเดินจูงหมาในวันอากาศดี ๆ สามารถเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ผ่อนคลายมาก ๆ ได้เลย ซึ่งเราอยากที่จะให้การเดินจูงหมาแบบชิล ๆ เป็นเรื่องที่เป็นไปได้สำหรับทุกบ้าน เลยอยากมาเล่าให้ฟังถึงปัญหาและวิธีการเดินจูงหมาแบบชิล ๆ ครับ
การฝึกแบบที่ใช้รางวัลและการเสริมแรงเป็นหลักนั้นไม่ใช่แค่เป็นความเอ็นดู และใจดีที่แลกมาด้วยประสิทธิภาพของการฝึกอย่างที่คนที่เชื่อในการทำร้ายหมาให้เหตุผลมานะครับ แต่จริง ๆ แล้วเป็นวิธีที่มีประสิทธิมากมากกว่าทั้งในด้านของความเร็วในการเรียนรู้ของหมาที่ฝึกได้เร็วกว่า และความคงทนในระยะยาวมากกว่าด้วย
การเลี้ยงหมา และโดยเฉพาะการเลี้ยงลูกหมามันมีหลายวิธีมาก ๆ ตามแต่ละสไตล์ของแต่ละคน แต่สำหรับเจ้าของหมาส่วนใหญ่ไม่ว่าไลฟ์สไตล์จะเป็นแบบไหนการเลี้ยงหมาแล้วหมาที่มีความสุข และแข็งแรง เราเชื่อว่ายังไงก็เป็นสิ่งที่เจ้าของทุกคนต้องการ และสำหรับใครที่คิดเหมือนกันสรุป 5 เทคนิคสำคัญที่จะพาเรากับหมาไปสู่จุดนั้นได้ครับ
ผมเชื่อว่าตอนนี้หลายคนน่าจะเข้าใจแล้วว่าการฝึกหมาด้วยวิธีการทำร้ายหมานั้นไม่ใช่วิธีที่มีประสิทธิภาพในการฝึกหมา แต่อาจจะมีคำถามว่าถ้าเราอยากฝึกในแบบที่ดีกับหมาต้องเริ่มยังไง วันนี้ผมเลยจะมาเล่าให้ฟังครับ
การฝึกหมานั้นเป็นศาสตร์ที่ไม่ได้มีหน่วยงานควบคุม หมายถึงว่าใคร ๆ ก็สามารถฝึกหมาได้โดยไม่ต้องอาศัยการขออนุญาตจากหน่วยงานอะไร และไม่ได้มีวิธีที่เป็นมาตรฐานสากลในการเลี้ยงหมา ความยากของคนเลี้ยงโดยเฉพาะคนที่เพิ่งเริ่มต้นคือการพิจารณาว่าการฝึกแบบไหน หรือโรงเรียนฝึกหมาที่ไหนเหมาะสมกับหมาเรา และที่น่าสับสนกว่าเดิมคือการที่แต่ละแห่งมีวิธีของตัวเองที่ขัดกับที่อื่น คำแนะนำจากที่หนึ่งกลับตรงข้ามกับของอีกแห่ง โดยประเด็นใหญ่ ๆ คือเรื่องของการใช้การฝึกด้วยการทำร้ายหมาเป็นการลงโทษว่ามีประสิทธิภาพ และควรใช้หรือไม่ เจ้าของหลายคนได้รับคำแนะนำในการฝึกหมาอาจจะจากคนรอบตัว หรือครูฝึกให้ใช้วิธีที่เราอาจจะไม่สบายใจจะทำเช่น การตี การใช้ปลอกคอช็อตไฟฟ้า…
คู่มือเลี้ยงลูกสุนัขฉบับสมบูรณ์สำหรับเจ้าของมือใหม่ เรียนรู้วิธีเลี้ยงลูกหมา 2-6 เดือนอย่างถูกวิธี ตั้งแต่การฝึกขับถ่าย แก้ปัญหาลูกหมากัด เพื่อสร้างพื้นฐานนิสัยที่ดีที่สุดให้กับหมาของเรา
หมาเด็กเป็นหมาวัยที่สมองเปิดรับสิ่งใหม่ ๆ ที่สุด โดยเฉพาะในช่วง 2 ถึง 4 เดือน คนที่มีหมาวัยนี้จะเห็นว่าหมาจะสำรวจอะไรไปเรื่อยอย่างน่าเอ็นดู ดังนั้นในฐานะเจ้าของสิ่งสำคัญที่สุดที่เราจะทำให้เขาได้คือการช่วยให้การเจออะไรใหม่ ๆ ของเขาเป็นประสบการณ์ที่ดี เพื่อให้เขาโตไปอย่างมั่นใจเวลาเจอสิ่งใหม่ ๆ
สำหรับหมาโดยเฉพาะหมาเด็กนั้นครูฝึกที่ดีที่สุดคือเจ้าของนี่แหละ และนี่คือเหตุผล
ในฐานะเจ้าของเราค่อนข้างแน่ใจว่าเรารักหมาเราแน่ ๆ แต่อีกด้านนึงเราเคยสงสัยกันไหมครับว่าหมาเรานั้นรักเราจริง หรือแค่อยู่กันด้วยผลประโยชน์ และจริง ๆ แล้ว ความรักของหมานั้นคืออะไรกันแน่ ?
ลูกหมาอาละวาด เห่าประท้วง หรือดิ้นเวลาอุ้ม? เรียนรู้วิธีฝึก Frustration Tolerance หรือทักษะความอดทน เพื่อป้องกันปัญหาความก้าวร้าวและเปลี่ยนตัวแสบให้ใจเย็นลง
เป้าหมายสูงสุดของการฝึกหมาที่ Dogology คือการช่วยให้ “หมาและเจ้าของความสุขไปด้วยกันได้นาน ๆ” ซึ่งมีองค์ประกอบหลายด้านมาก ๆ ที่ต้องพิจารณา แต่วันนี้เราสรุปมาให้แล้วเป็น 3 ประเด็นหลัก ดังนี้ครับ…
คนอาจจะสงสัยว่าการฝึกเชิงบวกมันจะมีประสิทธิภาพเท่ากับการฝึกแบบลงโทษหรือเปล่า แต่ในความเป็นจริงแล้วมันทางตรงข้ามเลย…
อย่างแรกเลยคือการฝึกเชิงบวกสร้างการเรียนรู้ได้ง่ายกว่า และประเด็นสำคัญที่เจ้าของทุกคนต้องรู้เลยคือ
การเลี้ยงสุนัขไม่ใช่แค่เล่นกับพวกเขาและพามันไปเดินเล่นเท่านั้น นอกจากนี้ยังเกี่ยวกับการฝึกให้พวกเขามีความประพฤติดีและเชื่อฟัง เราอาจจะมองว่าถ้าเริ่มเลี้ยงหมาแล้วเราควรจะหาครูฝึกไว้ก่อนเลย แต่ในความเป็นจริงเจ้าของสามารถมีประสิทธิภาพพอ ๆ กัน หรือจริง ๆ อาจดีกว่าครูฝึกสุนัขมืออาชีพด้วยซ้ำ