หมาเรอบ่อย ตดบ่อย บอกอะไรเกี่ยวกับความเครียด?

เวลาไปฝึกหมาหนึ่งในผลลัพท์เจ้าของบอกผมบ่อย ๆ และงงที่สุดคือ “ช่วงนี้น้องเรอ/ตด บ่อยขึ้น” หลายคนอยู่ด้วยกันมาหลายปี เพิ่งจะได้ยินหมาเรอครั้งแรกตอนเริ่มฝึกด้วยกัน… วันนี้มาดูกันครับว่าทำไม

ทำไมบางตัวเรอบ่อย บางตัวไม่ค่อยเรอให้ได้ยิน ?

การทำงานของระบบทางเดินอาหารมีความไวต่อสภาวะของระบบประสาทอัตโนมัติอย่างมาก การตดและการเรอเป็นความจำเป็นทางชีวภาพ แต่ช่วงเวลาและบริบททางสังคมที่เกิดขึ้นนั้นเป็นตัวบ่งชี้คุณภาพความสัมพันธ์ที่สำคัญ

โดยในธรรมชาติแล้วเสียงคือสิ่งที่อันตรายมาก เพราะสัตว์ผู้ล่าสามารถระบุตำแหน่งของต้นเสียงได้หากได้ยิน การตด หรือการเรอ และการเสียงใด ๆ แม้จะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ แต่สัตว์ส่วนใหญ่จะเลี่ยงจะที่ส่งเสียงเหล่านี้ผ่านการค่อย ๆ ปล่อยอย่างระวังให้ไม่มีเสียง หรือปล่อยในสภาวะที่รู้สึกปลอดภัยแล้วเท่านั้น

การเรอ

การเรอในหมาส่วนใหญ่เกิดจากสภาวะ Aerophagia หรือการกลืนอากาศเข้าไปมากขณะกินหรือดื่มเร็วเกินไป อย่างไรก็ตาม การปล่อยอากาศออกมาเป็นกระบวนการที่ไม่ได้ตั้งใจซึ่งต้องอาศัยการผ่อนคลายของกล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหาร ซึ่งควบคุมโดยระบบประสาทพาราซิมพาเทติก

ในทางคลินิก เช่น การนวดหมา ผู้เชี่ยวชาญสังเกตว่าหมามักจะเรอดัง ๆ ออกมา เมื่อเขาเข้าสู่สภาวะผ่อนคลายมาก ๆ สิ่งนี้บ่งชี้ว่าการเรอเป็นเสมือนการปลดปล่อยแรงดันภายในที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนท่าทางจากท่าที่พร้อมระวังตัวไปสู่ท่าทางที่สบายใจและสงบ เมื่อหมาเรอต่อหน้าเราในพื้นที่ส่วนตัว นั่นคือการยอมรับทางร่างกายว่าเขาไม่จำเป็นต้องเกร็งกล้ามเนื้อหน้าท้องเพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับภัยคุกคามอีกต่อไป บางครั้งเขายังเดินมาจ้องหน้าเราแล้วเรอใส่ ซึ่งอาจเป็นวิธีสื่อสารแบบขำๆ หรือบอกรักในแบบของเขา

การตด

การตดเป็นผลมาจากกระบวนการเผาผลาญของแบคทีเรียและการหมักหมมในลำไส้ใหญ่ แม้จะเป็นเรื่องปกติ แต่จะเกิดขึ้นบ่อยที่สุดในช่วงที่ระบบประสาทกำลังผ่อนคลาย เพราะกล้ามเนื้อหูรูดในทางเดินอาหารผ่อนคลาย ส่งผลให้แก๊สเคลื่อนตัวและถูกขับออกมาได้ง่ายขึ้น 

หมาที่รู้สึกสบายใจพอที่จะตดต่อหน้าเรา แสดงถึงความไว้วางใจในระดับสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเกิดขึ้นในช่วงการหลับลึก ตามสัญชาตญาณสัตว์ต้องตื่นตัวอยู่เสมอเมื่อพักผ่อน แต่ในสภาพแวดล้อมที่เขามั่นใจว่าเราจะปกป้องเขาได้ เขาจะสามารถเข้าสู่ช่วงหลับลึกและเกิดการปลดปล่อยร่างกายที่ไม่ได้ตั้งใจเหล่านี้ออกมา ดังนั้น พฤติกรรม “ไร้มารยาท” นี้จึงเป็นตัวบ่งชี้โดยตรงว่าเขาเห็นเราเป็นพื้นที่ปลอดภัย

ความเชื่อมโยงระหว่างลำไส้และอารมณ์

ระบบย่อยอาหารของหมามีกลุ่มจุลินทรีย์ที่ซับซ้อน ระบบนี้สื่อสารกับสมองผ่านเส้นประสาทเวกัส ลำไส้ที่สุขภาพดีจะช่วยผลิตสารสื่อประสาทที่ควบคุมอารมณ์ เช่น เซโรโทนิน ซึ่งทำให้หมามีพฤติกรรมที่มั่นคงและพึงพอใจ

เมื่อหมามีความเครียดเรื้อรังหรือไม่ไว้วางใจ การเคลื่อนตัวของทางเดินอาหารอาจช้าลง นำไปสู่ความรู้สึกไม่สบายตัว ดังนั้น การย่อยอาหารที่สม่ำเสมอและ “เงียบสงบ” ซึ่งมีการปล่อยแก๊สออกมาอย่างผ่อนคลายเป็นครั้งคราว จึงเป็นสัญญาณของสุขภาพจิตโดยรวมและความสัมพันธ์ที่มั่นคง

เสียงเหล่านี้ไม่ได้หาฟังได้ง่าย ๆ

ความไว้วางใจที่หมามีให้เราไม่ได้วัดกันที่การเชื่อฟังคำสั่ง แต่มันสะท้อนออกมาผ่านพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันที่แสดงให้เห็นว่าเขารู้สึกปลอดภัยและผูกพันกับเรา โดยเฉพาะเมื่อหมาเลือกที่จะลดการป้องกันตัวตามสัญชาตญาณสัตว์ป่าลง… และเรอใส่หน้าเรา